Đối với mỗi người dân Việt Nam, cột mốc mùng 2 tháng 9 luôn gợi nhắc về giây phút thiêng liêng khi đất nước chính thức bước sang một trang sử mới. Việc tìm hiểu ngày 2 9 là ngày gì không chỉ dừng lại ở góc độ tra cứu thông tin lịch sử, mà còn giúp thế hệ trẻ cảm nhận sâu sắc niềm tự hào dân tộc và lòng biết ơn đối với các thế hệ cha anh.
Ngày 2/9 chính là ngày Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (tiền thân là nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa) – sự kiện trọng đại chấm dứt hơn 80 năm ách đô hộ của thực dân phong kiến và mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc.
1. Bối cảnh lịch sử dẫn đến sự kiện ngày 2/9
Sự kiện ngày 2/9/1945 không phải là một cột mốc xuất hiện ngẫu nhiên mà là kết quả của cả một quá trình chuẩn bị gian khổ, cùng tinh thần đấu tranh quật cường của quân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Hành trình từ chiến khu về căn nhà số 48 Hàng Ngang
Sau khi cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi rực rỡ tại Hà Nội và toàn miền Bắc, ngày 25 tháng 8 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh từ chiến khu Việt Bắc trở về khu vực ngoại thành Hà Nội. Chiều ngày 26 tháng 8, Đoàn Trung ương đã đón Người về ở tại căn gác 2, căn nhà số 48 phố Hàng Ngang.
Tại ngôi nhà lịch sử nằm giữa lòng phố cổ này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trực tiếp chỉ đạo phong trào cách mạng, chủ tọa phiên họp của Thường vụ Trung ương Đảng nhằm bàn bạc các công tác đối nội, đối ngoại cấp bách. Đồng thời, Người đưa ra quyết định lịch sử về việc khẩn trương tổ chức lễ ra mắt Chính phủ lâm thời trước toàn thể quốc dân.
Sự chuẩn bị khẩn trương cho Lễ Độc lập
Trong những ngày cuối tháng 8 năm 1945, không khí tại Hà Nội gấp rút và sôi động hơn bao giờ hết. Các phương án bảo vệ, xây dựng lễ đài và trang trí đường phố được triển khai liên tục ngày đêm. Lễ đài bằng gỗ đơn sơ nhưng vô cùng uy nghiêm được dựng lên ngay giữa Quảng trường Ba Đình.
Đội tự vệ vũ trang cùng các đơn vị Quân Giải phóng – những chiến sĩ cách mạng từng anh dũng chiến đấu ở Bắc Sơn, Võ Nhai và lập nên các chiến công Nà Ngần, Phai Khắt – đã tập trung về thủ đô, nắm chắc tay súng, sẵn sàng nhiệm vụ bảo vệ nền độc lập non trẻ vừa mới giành được.
2. Ngày 2/9 là ngày gì trong tiến trình lịch sử?
Để trả lời tường tận cho câu hỏi ngày 2 9 là ngày gì, chúng ta cần quay ngược thời gian trở về ngày 2 tháng 9 năm 1945 tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội.
Bầu không khí rực rỡ tại Quảng trường Ba Đình
Từ sáng sớm ngày 2/9/1945, hàng chục vạn người dân từ khắp nơi đã dồn về Quảng trường Ba Đình. Mọi người chỉnh tề trong những bộ quần áo đẹp nhất, cờ hoa khoe sắc đỏ thắm cả một vùng trời. Trên khắp các tuyến phố, những biểu ngữ nền đỏ chữ vàng bằng các thứ tiếng Việt, Anh, Pháp, Hoa, Nga được chăng ngang. Ý chí sắt đá và lòng nhiệt huyết của nhân dân bộc lộ rõ qua các dòng chữ: “Nước Việt Nam là của người Việt Nam”, “Độc lập hay là chết”, “Ủng hộ Chủ tịch Hồ Chí Minh”.
Hơn 50 vạn người đại diện cho mọi tầng lớp nhân dân trong xã hội đều mang nét mặt hân hoan, phấn khởi, hồi hộp chờ đón giờ phút khai sinh ra chế độ mới. Cùng thời điểm này, tại Huế, Sài Gòn và nhiều thành phố lớn khác, các cuộc mít tinh quy mô lớn cũng được tổ chức đồng loạt. Muôn triệu trái tim người dân Việt Nam đều hướng về thủ đô Hà Nội, chờ đợi giây phút chuyển giao lịch sử thiêng liêng.
Giây phút Tuyên ngôn Độc lập vang lên khẳng định chủ quyền
Đúng 14 giờ chiều ngày 2/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các vị lãnh đạo trong Chính phủ lâm thời trang trọng bước ra lễ đài. Khi bản nhạc Tiến quân ca hùng tráng vang lên, lá cờ đỏ sao vàng rực rỡ từ từ được kéo lên theo nhịp điệu bài hát. Hàng chục vạn cánh tay nắm chặt giơ lên ngang tai, thể hiện quyết tâm sắt đá kính chào lá cờ vinh quang của Tổ quốc.
Trước toàn thể nhân dân và bạn bè quốc tế, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, chính thức tuyên bố sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Người khẳng định đanh thép:
“Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn 80 năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phía Đồng Minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do, dân tộc đó phải được độc lập!… Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thực đã trở thành một nước tự do và độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy.”
3. Ý nghĩa tư tưởng và tầm vóc quốc tế của bản Tuyên ngôn Độc lập
Bên cạnh việc giải đáp thắc mắc ngày 2 9 là ngày gì, các tư liệu trong cẩm nang lịch sử còn chỉ ra rằng đây là văn bản pháp lý quan trọng bậc nhất, đặt nền móng vững chắc cho thể chế nhà nước Việt Nam hiện đại.
Giá trị pháp lý và nhân văn sâu sắc
Bản Tuyên ngôn Độc lập do Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo và tuyên đọc không chỉ là sự tổng kết chặng đường đấu tranh kiên cường của dân tộc mà còn mang tầm vóc tư tưởng nhân loại. Bằng việc trích dẫn Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 của nước Mỹ và Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền năm 1789 của nước Pháp, Bác đã khéo léo khẳng định quyền con người và quyền dân tộc là không thể tách rời. Từ quyền bình đẳng, quyền sống, quyền tự do của mỗi cá nhân, Người đã nâng lên thành quyền tự do, độc lập của toàn thể dân tộc Việt Nam.
Ngọn lửa soi đường cho công cuộc bảo vệ và phát triển đất nước
Tinh thần của ngày 2/9/1945 đã trở thành nguồn sức mạnh nội sinh to lớn, giúp quân và dân ta vượt qua muôn vàn gian khổ trong các cuộc kháng chiến bảo vệ vẹn toàn lãnh thổ. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nước ta đã giành được những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử. Từ một đất nước bị tàn phá nặng nề bởi chiến tranh, Việt Nam đã vươn lên thành một quốc gia phát triển năng động, chủ động hội nhập quốc tế và gặt hái nhiều thành tựu được báo chí cùng các trang tin tức tổng hợp trong và ngoài nước liên tục ghi nhận.
4. Tầm quan trọng của ngày Quốc khánh đối với thế hệ hôm nay
Khi tìm hiểu 2/9 là ngày gì, mỗi người dân Việt Nam, dù ở trong nước hay đang sinh sống tại nước ngoài, đều trào dâng niềm tự hào dân tộc và lòng biết ơn sâu sắc đối với các thế hệ đi trước.
Tri ân công lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các anh hùng liệt sĩ
Ngày Quốc khánh mùng 2 tháng 9 là dịp để cả nước cùng hướng về Tổ quốc, thành kính tưởng nhớ công lao trời biển của Bác Hồ vĩ đại cùng sự hy sinh anh dũng của hàng triệu người con ưu tú đã ngã xuống vì độc lập, tự do. Cột mốc lịch sử này đóng vai trò như một chứng nhân vĩnh cửu, nhắc nhở thế hệ hôm nay về giá trị đắt giá của hòa bình. Đó cũng là động lực để chính quyền và nhân dân khắp các địa phương – tiêu biểu như Đảng bộ và nhân dân huyện Nam Đàn, quê hương Bác – không ngừng nỗ lực thi đua, phát triển kinh tế, nâng cao đời sống xã hội và xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.
Trách nhiệm giữ vững chủ quyền và phát triển đất nước
Trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, việc phát huy tinh thần ngày Quốc khánh 2/9 càng trở nên thiết yếu. Toàn Đảng, toàn dân ta tiếp tục đoàn kết một lòng, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, tận dụng tốt thời cơ để đưa Việt Nam trở thành quốc gia công nghiệp theo hướng hiện đại. Đồng thời, mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc.
Nguồn: Sưu tầm